Depite Valens Muhakwa arasaba abazi ahajugunywe imibiri y’Abatutsi kuyavuga igashyingurwa mu cyubahiro
Depite Valens Muhakwa yasabye abanty abazi ahajugunywe imibiri y’Abatutsi by’umwihariko abo mu yahoze ari Superefegitura ya Busengo, kuyavuga igashyingurwa mu cyubahiro.
Ni ubutumwa yatanze ku wa 11 Mata 2026 ubwo mu Murenge wa Busengo haberag igikorwa cyo Kwibuka ku nshuro ya 32, Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994, by'umwihariko Abatutsi biciwe mu cyahoze ari S/Perefegitura ya Busengo.
Iki gikorwa cyabanjirijwe no kunamira no gushyira indabo ku rwibutso rwa Buranga ruruhukiyemo imibiri 1889 y'Abatutsi bishwe muri Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994, irimo n'abo mu cyahoze ari S/Perefegitura ya Busengo.
Cyitabiriwe n'abayobozi n'abakozi mu karere, Depite Muhakwa Valens, Umunyamabanga Nshingwabikorwa w’Intara y’Amajyaruguru, Pascal Ngendahimana, abahagarariye IBUKA, Inzego z'umutekano, abafite ababo biciwe mu cyahoze ari S/Perefegitura ya Busengo n'abaturage muri rusange.
Mu ijambo ry'ikaze, Umuyobozi w'Akarere, Mukandayisenga Vestine, yavuze ko “Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994 yasize ibikomere byinshi nanubu bikigaragara. Abishwe ntacyo bazize, ababishe nabo ntacyo bungutse, bari bazi ko bagiye kumara ikitwa Umututsi cyose ariko ntabyo bagezeho."
Depite Muhakwa Valens yasabye abafite amakuru y’ahakiri imibiri y’abazize Jenoside yakorewe Abatutsi itarashyingurwa mu cyubahiro kuyatanga bagashyingurwa mu cyubahiro. Ati “Si ukuruhura abarokotse Jenoside yakorewe Abatutsi gusa, ni ukwiruhura no kuruhura abanyarwanda”
Mu kiganiro ku mateka y’icyahoze ari S/Perefegitura ya Busengo, Visi Meya ushinzwe Iterambere ry’Ubukungu, Niyonsenga Aimé François, yagaragaje uko Abatutsi batotojwe, bakanicwa mbere no mu gihe cya Jenoside yakorewe Abatutsi bitewe n’amacakubiri yabibwe mu banyarwanda n’abakoloni.
Mu buhamya kuri Jenoside yakorewe Abatutsi, AKIMANIZANYE Salama, yavuze ko Jenoside yateguwe cyera, abatutsi batangiye kwicwa mbere yo mu 1994, anagaragaza uburyo iwabo bishwe urupfu rw’agashinyaguro, ashimira INKOTANYI zabohoye u Rwanda zikanahagarika Jenoside yakorewe Abatutsi.
Perezida wa IBUKA mu Karere, TWAGIRIMANA Hamdoun, yavuze ko nubwo hari byinshi byakozwe mu myaka 32 ishize Jenoside yakorewe Abatutsi ibaye mu gushyigikira imibereho y'abayirokotse, hari ibikenewe kongerwamo imbaraga nko gukurikirana abayigizemo uruhare bakidegembya hurya no hino.
Mu yahose ari Superefegitura ya Busengo habarurwa Abatutsi basaga ibihumbi 100 biciweyo, barimo abiciwe ahahoze hubatse ibiro bya Superefegitura n’abandi baciwe mu yahoze ari Urukiko rw’Ubujurire rwa Ruhengeri, bavanywe Busengo babeshywa ko bahungishijwe.